Fibromyalgie: hoe wordt de diagnose gesteld?
Volgens nieuwe EU-regels mag alleen een reumatoloog de diagnose fibromyalgie stellen. Het is belangrijk dat er goed onderzoek wordt gedaan. De diagnose mag niet alleen worden gebaseerd op het testen van tenderpoints. Blijf daarom alert en vraag om een second opinion als je twijfelt. Soms wordt de diagnose te snel gesteld, zonder dat andere oorzaken van de klachten goed worden onderzocht.
Het stellen van de diagnose
Het is niet makkelijk om zeker te weten dat iemand fibromyalgie heeft. Het onderzoek kan ingewikkeld zijn en soms lang duren. De klachten – zoals vermoeidheid, pijn en stijfheid – komen ook voor bij veel andere aandoeningen. Er bestaan geen speciale bloedtesten of röntgenfoto’s die fibromyalgie kunnen aantonen.
Om wereldwijd duidelijkheid te krijgen, zijn er in 2010 internationale afspraken gemaakt over de criteria voor fibromyalgie.
Wat wordt onderzocht?
De belangrijkste criteria zijn:
- Chronische pijn en/of stijfheid op drie of meer plekken in het lichaam. Dit moet langer dan drie maanden duren en zowel links als rechts, boven en onder de taille voorkomen.
- Tenderpoints: dit zijn gevoelige punten op vaste plekken in het lichaam. Voor de diagnose moeten meer dan 11 van de 18 tenderpoints pijnlijk zijn.
Hoewel deze criteria helpen om de diagnose duidelijker te maken, is er ook kritiek. De beoordeling blijft namelijk deels subjectief.
Hoe verloopt het diagnoseproces?
De (huis)arts bespreekt je klachten en doet lichamelijk onderzoek. Ook worden andere aandoeningen uitgesloten, zodat duidelijk wordt waar de pijn vandaan komt. Een reumatoloog kan helpen om andere reumatische ziekten uit te sluiten.
Fibromyalgiescore
Sinds 2010 wordt er gewerkt met een fibromyalgiescore. Deze bestaat uit:
- een pijnscore
- een symptoomscore
De totale score moet minimaal 12 zijn. De pijnscore moet minimaal 3 zijn en de symptoomscore minimaal 5.
Pijnscore
Er zijn 19 lichaamsgebieden waar pijn kan voorkomen, zoals borst, buik, rug, nek, schouders, armen, benen en kaak. Elk gebied met pijn telt voor 1 punt. De score loopt van 0 tot 19.
Symptoomscore
Er wordt gekeken naar drie klachten:
- vermoeidheid
- niet uitgerust wakker worden
- moeite met nadenken en concentreren
Elke klacht krijgt een score van 0 (niet aanwezig) tot 3 (ernstig). Daarnaast wordt gekeken hoeveel extra klachten iemand heeft uit een lijst van 42 lichamelijke symptomen.
De totaalscore loopt van 0 tot 12.
Wat betekent de score?
De fibromyalgiescore loopt van 0 (geen fibromyalgieklachten) tot 31 (zeer ernstige fibromyalgie). Deze score helpt artsen en patiënten om de klachten beter te begrijpen en te bespreken, ook al bestaat er geen specifieke test om fibromyalgie vast te stellen.